Όλα όσα γίνονται όταν ο ηγέτης λείπει από το δωμάτιο

Ο Jeff Bezos, ιδρυτής της Amazon, κάποια στιγμή είπε:

το brand σου είναι αυτά που λένε για σένα όταν λείπεις από το δωμάτιο“.

Εννοώντας φυσικά, ότι κανένας δεν έχει τον έλεγχο για το τι λέγεται για την εταιρία του, μεταξύ των ανθρώπων που συζητούν για αυτή. Σε όλα τα επίπεδα.

Ζούμε σε μια εποχή που οι περισσότερες υπηρεσίες και προϊόντα τείνουν να μοιάζουν ίδια. Να αντιμετωπίζονται ως “commodities”, τουλάχιστον σε μια πρώτη διαγώνια ματιά. Γιατί δεν έχουν κάποιο βασικό στοιχείο διαφοροποίησης, δεν κάνουν αντιληπτή την υπεραξία τους και δεν είναι αξιομνημόνευτα.

Ζούμε σε μια εποχή όπου πελάτες μιας εταιρίας μπορούν να μοιράζονται τις εμπειρίες τους με πολλαπλούς τρόπους και το word-of-mouth που προκύπτει από ένα φαινομενικά ασήμαντο γεγονός, μπορεί να εξαπλωθεί ραγδαία και ανενόχλητα μέσα από τα διάφορα social networks, online forums, review platforms, media, blogs και influencers. Μάλιστα, το φαινόμενο του word of mouth είναι πλέον τόσο σημαντικό, ώστε να του φτιάξουμε ορισμό και να προσπαθούμε εδώ και χρόνια να υπολογίσουμε την πραγματική οικονομική αξία του!

Φυσικά, το word of mouth δεν ισχύει φυσικά μόνο στις εταιρίες.

Ισχύει σε όλες τις συλλογικές οντότητες. Από την μεγαλύτερη πολυεθνική και τις ίδιες τις χώρες, έως την οικογενειακή εταιρία ή τον σύλλογο μιας μικρής γειτονιάς.

Αυτό σημαίνει, ότι από ένα σημείο και μετά, όντως καθίσταται πλέον αδύνατο για μια εταιρία να έχει ουσιαστικό έλεγχο ως προς το τι συζητιέται ανεπίσημα γι αυτήν την συλλογική οντότητα. Ότι και να προσπαθεί να επικοινωνήσει, αυτό που εκλαμβάνουν όσοι έρχονται σε επαφή με αυτήν, είναι αυτό που τελικά τους μένει, μοιράζοντας στη συνέχεια την θετική ή αρνητική (ή και αδιάφορη) εμπειρία τους με τον κύκλο τους.

Το συμπέρασμα είναι ότι η δημιουργία ενός brand, δεν είναι απλά αυτό που επικοινωνεί το ίδιο.
Είναι αυτά που γίνονται αντιληπτά από το κοινό του και μεταδίδονται από στόμα σε στόμα.

Αλλά τα πολύτιμα συμπεράσματα δεν τελειώνουν εδώ.

Από ότι φαίνεται, αυτό το φαινόμενο αυτό δεν φαίνεται να ισχύει μόνο για το brand μιας εταιρίας.

Ξεκινάει από κάτι πιο βαθύ – πολύ πιο πηγαίο και θεμελιώδες.

Αν το brand είναι η κορυφή του παγόβουνου, η κουλτούρα είναι η βάση του.

Όλα ξεκινάνε από την κουλτούρα.

Είτε πρόκειται για μια εταιρία, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό, μια αθλητική ομάδα, ένα πολιτικό κόμμα ή μια ομάδα ανταρτών, η πηγαία δύναμη που ορίζει τις συνθήκες και το πεπρωμένο τους είναι η κουλτούρα, και πάνω σε αυτή χτίζονται όλα.

Η κουλτούρα μιας εταιρίας δεν είναι το όραμα, η αποστολή και οι αξίες που απλά αναγράφονται στο website της. Δεν είναι ούτε οι διαδικασίες και οι κανόνες που θα ήθελε η διοίκηση της να εφαρμόζονται ανελλιπώς.

Είναι οι συνήθεις συμπεριφορές και η δεύτερη φύση των ανθρώπων της. Ακόμα πιο αντιπροσωπευτικά, όπως λέει και ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής και συγγραφέας Ben Horowitz στο θρυλικό άρθρο του: “η κουλτούρα ενός οργανισμού, είναι όλα αυτά που κάνουν τα μέλη του όταν η ηγεσία λείπει από το δωμάτιο”.

Είναι αυτό που κάνουν οι άνθρωποι της εκάστοτε συλλογικής οντότητας στην καθημερινότητά τους, όταν δεν βρίσκονται υπό την επίβλεψη κάποιου ανώτερου.

Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι οργανισμοί φαινεται να αγνοούν συστηματικά τους θεμελιώδεις λόγους για τους οποίους το φαινόμενο αυτό υφίσταται και συνηθίζουν να το αντιμετωπίζουν κάπως παθητικά.

Μάλιστα, η επίδραση και τα αποτελέσματα μια κουλτούρας τείνουν να διογκώνονται εκθετικά στην περίπτωση μιας εταιρίας που αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Το φαινόμενο της κουλτούρας είναι πολυπαραγοντικό και διακατέχεται από μια πηγαία πολυπλοκότητα.

Αναλύοντας όμως βαθύτερα το φαινόμενο διαφαίνονται ορισμένοι παράγοντες που το επηρεάζουν καθοριστικά και ξεχωρίζοντάς τους μας βοηθάει να ξεκινήσουμε από κάπου.

4 βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κουλτούρα μιας εταιρίας

Επικοινωνία

Όσο μεγαλώνει μια ομάδα, όπως και το δίκτυο των πελατών ή των συνεργατών της, ο όγκος των επικοινωνιών αυξάνεται εκθετικά. Π.χ. Στην αρχή οι δίαυλοι 1-to-1 επικοινωνίας για 3 άτομα είναι 3, στα 4 άτομα είναι 6, στα 5 άτομα γίνονται 10 και ούτω καθεξής. Αυτονόητα, αν ο CEO μιας εταιρίας έπρεπε να είναι cc σε κάθε email μεταξύ αυτών για να “ελέγχει την κατάσταση”, στα 3 άτομα μπορεί να ακούγεται εφικτό αλλά μετά τα 10 άτομα απλά δεν θα προλαβαίνει να διαβάζει τις επικοινωνίες, πόσο μάλλον να απαντάει και να συμβάλλει στο διάλογο.

Διαδικασίες

Με την πάροδο του χρόνου και την επέκταση των δραστηριοτήτων μιας εταιρίας, οι διαδικασίες γίνονται ολοένα και πιο πολλές, σύνθετες και απαιτητικές. Φυσικά αν υπάρχει καλός σχεδιασμός και οργάνωση, καθώς και έξυπνη υιοθέτηση τεχνολογικών εργαλείων, η πολυπλοκότητα μπορεί να “δαμαστεί” σε έναν μεγάλο βαθμό. Παρόλα αυτά, το εύρος των δραστηριοτήτων όσο θα μεγαλώνει πάντα θα υπάρχουν περιπτώσεις που δεν έχουν προβλεφθεί. Πάντα θα υπάρχει το ενδεχόμενο να πρέπει να ληφθεί μια ad hoc απόφαση και πάντα θα υπάρχουν στιγμές που οι αποφασίζοντες δεν είναι διαθέσιμοι.

Συνεργατικότητα

Σε μια αναπτυσσόμενη εταιρία οι άνθρωποι που προσλαμβάνονται, αναβαθμίζονται, παραιτούνται και απολύονται, γίνονται ολοένα και περισσότεροι. Οι νέοι άνθρωποι θα πρέπει να εκπαιδευτούν επαρκώς (άρα κάποιος πρέπει να τους εκπαιδεύσει), τα υποσχόμενα στελέχη θα πρέπει να μπορούν να αναπτύσσονται συνεχώς (άρα κάποιος πρέπει να συμβάλλει σε αυτό) και τα στελέχη που αποχωρούν θα πρέπει να αντικαθίστανται (άρα πάλι κάποιος πρέπει να βρεί, να προσλάβει και να εκπαιδεύσει).

Περιβάλλον

Πάνε οι εποχές όπου ο εργοστασιάρχης έβλεπε από το γραφείο του όλους τους εργάτες και τους προϊσταμένους τους. Πλέον η καθημερινή εργασία πραγματοποιείται ολοένα και περισσότερο απομακρυσμένα, ασύγχρονα και πολλές φορές αυτόνομα. Είτε για λόγους γεωγραφίας και ανάγκης απόκτησης μη τοπικών ταλέντων, είτε για λόγους οικονομίας κλίμακος, είτε λόγω φυσικών φαινομένων και πανδημιών, αυτός ο νέος τύπος εργασιακού περιβάλλοντος θα συνεχίσει να υιοθετείται και να εξελίσσεται από τους σύγχρονους οργανισμούς του 21ου αιώνα.

Και αυτοί είναι απλά ορισμένοι βασικοί παράγοντες, με πολλούς ακόμα σημαντικούς που θα αμελήσω να αναφέρω για λόγους πρακτικότητας και εστίασης (αυτό θα ήταν ένα καλό άρθρο από μόνο του για το μέλλον).

Βάζοντας όλα τα παραπάνω σε μια κοινή προοπτική, τότε αντιλαμβάνεται κανείς πόσα σημεία και τέρατα γίνονται όταν ο ηγέτης της εταιρίας, τμήματος, ομάδας, κυβέρνησης, κτλ λείπει από το δωμάτιο. Και τελικά πόσο σχεδόν αδύνατο είναι να τα ελέγχει κάποιος όλα, έστω και σε δεύτερο χρόνο.

Αυτό σημαίνει ότι μια εταιρία, και πρώτα απ’όλα η ηγεσία της, θα πρέπει να έχει ως στόχο οι άνθρωποι της σταδιακά να χτίσουν τις ανάλογες “ομάδες μυών” (επικοινωνία, διαδικασίες, συνεργατικότητα, περιβάλλον, κτλ) ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν και να επιλύσουν όλες αυτές τις προκλήσεις που θα αναδύονται, σε κάθε φάση της ανάπτυξης της – χωρίς την συνεχή επίβλεψη της ηγεσίας.

Βέβαια, αυτό είναι εύκολο όταν αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, και σουπερ δύσκολο όταν είναι αντικείμενο υλοποίησης.

Η κουλτούρα είναι η επένδυση στην οποία στηρίζονται όλες τις υπόλοιπες επενδύσεις

Ο ορισμός και η καλλιέργεια μιας ισχυρής κουλτούρας είναι δύσκολες ασκήσεις και πρέπει να ξεκινούν από την κορυφή της ομάδας, και πιο συγκεκριμένα απο την ηγέτη της.

Αν ο ηγέτης μιας εταιρίας δεν ζεί, αναπνέει και παραδειγματίζει με την δική του συμπεριφορά, όλα τα υπόλοιπα δεν έχουν σημασία. Η μάχη έχει χαθεί πριν ξεκινήσει.

Αν όμως δείχνει αποφασιστικά ότι υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο “γίνονται έτσι τα πράγματα σε αυτή την ομάδα” και το αντιπροσωπεύει καθημερινά με τις αποφάσεις και τις ενέργειές του, τότε δημιουργεί τις ιδανικές συνθήκες για μια ισχυρή κουλτούρα.

Και γιατί δεν μπορεί αυτό να ξεκινήσει από κάποιο άλλο μέλος της ομάδας, που έχει το πάθος και όλες τις καλές προθέσεις;

Γιατί κανένας άλλος δεν καλύτερη εικόνα και όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την ομάδα του, από ότι έχει ένας CEO, πρόεδρος, πρωθυπουργός, προπονητής ή γενικότερα ο ηγέτης της. Γιατί, όχι μόνο πρέπει να γίνει κατανοητό που θέλει η εταιρία να φτάσει, αλλά και πως να φτάσει εκεί. Ταυτόχρονα η αγορά είναι δυναμική και εξελίσσεται, άρα και η στρατηγική της εταιρίας.

Μιας και αναφέραμε την κουλτούρα και το πως επηρεάζει την στρατηγική της εταιρίας, θα πρέπει να αναφέρουμε κάτι ακόμα.

Η υλοποίηση μιας στρατηγικής, ιδιαίτερα αν αυτή είναι φιλόδοξη και μακροπρόθεσμη δεν απαιτεί απλά σχεδιασμό, οργάνωση και έλεγχο. Απαιτεί ανθρώπους που θα την κάνουν πραγματικότητα. Και επειδή πολλές φορές η στρατηγική μπορεί να εξελιχθεί ή και να αλλάξει, απαιτεί ανθρώπους που μπορούν να συμβάλλουν στην εξέλιξη ή την αλλαγή της.

Συνεπώς, ακόμα και την καλύτερη στρατηγική να έχεις, αν δεν έχεις την κατάλληλη κουλτούρα και ομάδα να την υποστηρίξει αλλά και να αυτοσχεδιάσει στα σημεία που δεν προβλεφθηκαν, τα πράγματα είναι δύσκολα. Εξού και το σύγχρονο γνωμικό που συχνά αποδίδεται στον θρυλικό σύμβουλο και καθηγητή του management Peter Drucker: “Η κουλτούρα τρώει την στρατηγική για πρωινό”.

Εν κατακλείδι, όπως ένα ισχυρό brand συμβάλλει σημαντικά σε πολλαπλές διαστάσεις, έτσι και μια ισχυρή κουλτούρα, αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για μια εταιρία που θέλει να ηγηθεί και να εξελίσσεται συνεχώς. Πιθανόν, να αποτελεί και το πιο σημαντικό πλεονέκτημα στο οποίο θα έπρεπε να επενδύσει.

Άλλωστε, είναι οι άνθρωποι μιας εταιρίας που κάνουν όλα αυτά που χρειάζεται να γίνουν, ώστε μια εταιρία να μπορέσει να πετύχει τους στόχους της σε κάθε διάσταση (π.χ. marketing, πωλήσεις, προϊόν, καινοτομία, προσλήψεις, εκπαιδεύσεις, κτλ.)

Και η κουλτούρα τους, είναι όλα αυτά που κάνουν.

Ακόμα και όταν ο ηγέτης τους λείπει από το δωμάτιο.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο και σου φάνηκε ενδιαφέρον μπορείς να γραφτείς στο newsletter μας και να παραλαμβάνεις και άλλα άρθρα σαν και αυτό κατευθείαν στο email σου.

Share:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Σχετικά Άρθρα

Μόνο ενδιαφέρον περιεχόμενο!

Όπως και εσύ, μισούμε τα spam. Γι’ αυτό σου δίνουμε τον λόγο μας ότι δεν θα σου στέλναμε κάτι που εμείς οι ίδιοι δεν θα το θεωρούσαμε ενδιαφέρον και χρήσιμο. Μια φορά τον μήνα, θα παραλαβάνεις χρήσιμες πηγές και καλές πρακτικές που αφορούν το digital marketing, το e-commerce, το management και πολλά ακόμα ενδιαφέροντα θέματα.